LTS: Vừa qua, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ công thương nghiệp) cho rằng việc mua bán giữa Uber và Grab có dấu hiệu vi phạm Luật Cạnh tranh 2004. Do đó cơ quan này chuyển hồ sơ để

Hội đồng Cạnh tranh xử lý theo quy định. luật pháp TP.HCM ghi nhận quan điểm người dân, chuyên gia về vấn đề này.

Sau khi Uber rút khỏi Việt Nam (VN), nhiều người lo sợ Grab sẽ độc quyền . Tuy nhiên, sự ra đời của một số công ty công nghệ cung cấp áp dụng phần mềm hỗ trợ việc kết nối giữa hành khách với đơn vị cung cấp dịch vụ chuyên chở khiến tình thế đang dần “xoay trục”.

Nếu chèn ép, Grab dễ bị đào thải

Lý giải cho nhận định trên, anh Nguyễn Văn Hùng, ngụ 850 đường Láng, Đống Đa, Hà Nội, khẳng định đó là nhờ sự ra đời của một số công ty công nghệ như Imove , Liver Taxi, Taxi Chiều Về, AdTO… và gần đây là vận dụng gọi xe VATO.

“lái xe, khách hàng đang hưởng khuyến mãi lớn từ VATO nên lượng người tải và dùng app của đơn vị này tăng lên đáng kể. Trong đó, tài xế không cần phải chiết khấu cho VATO nên nếu kinh dinh theo tư tưởng độc quyền thì Grab rất dễ bị đào thải” - anh Hùng giảng giải.

Cùng ý kiến, anh Mai Văn Long, tài xế VATO, cho rằng lượng khách gọi xe qua ứng dụng của Grab hiện cao nhất vì khách hàng được hưởng nhiều khuyến mãi. Tuy nhiên, sự ra đời của các công ty công nghệ khác đã giúp khách hàng có nhiều lựa chọn hơn. Do phải cạnh tranh quyết liệt nên các đơn vị này đều vắt nâng cao chất lượng dịch vụ.

Với giác độ khách hàng, chị Nguyễn Thị Tân, quận Tây Hồ, Hà Nội, khẳng định vận dụng gọi xe của Grab vẫn là số một bởi gọi xe nhanh, chất lượng ổn và có nhiều chương trình khuyến mãi. Không ít lần chị chuyển di không mất tiền. Tuy nhiên, vào thời kì cao điểm, giá Grab tăng cao chị lại chọn VATO, Mai Linh, Liver Taxi…

“Giờ khách hàng ai cũng cài nhiều áp dụng gọi xe, dịch vụ nào tiện, rẻ nhất thì sử dụng. Việc không có sự độc quyền sẽ giúp người dân hưởng lợi rất nhiều, nhất là giá và chất lượng dịch vụ” - chị Tân san sẻ.

Lượng khách gọi xe qua ứng dụng của Grab hiện cao nhất vì khách hàng được hưởng nhiều khuyến mãi. Ảnh: HTD

Muốn "buộc tội", chứng cớ phải thuyết phục

Dù liên tiếp ra sản phẩm mới nhưng phải nhấn sức cạnh tranh của nhiều công ty công nghệ trên thị trường hiện vẫn còn hạn chế. Điều này khiến nhận định Grab đang độc quyền cũng dễ hiểu. Tuy nhiên, theo trạng sư Trương Thanh Đức, trọng điểm Trọng tài Quốc tế VN (VIAC), để xác định Grab độc quyền hay vi phạm quy định hội tụ kinh tế rất khó.

Ông Đức viện dẫn giao thiệp Grab-Uber diễn ra ở nước ngoài nên để buộc các công ty này vi phạm Luật Cạnh tranh sẽ khó có căn cứ. Bên cạnh đó, kết luận điều tra sơ bộ của Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công Thương) chưa công bố được số liệu đầy đủ hoạt động của hai công ty này ở VN. Đặc biệt, nếu xác định vi phạm phải so sánh xem họ chiếm bao nhiêu thị phần...

“Tuy nhiên, để đưa ra chứng cớ không hề dễ vì chưa biết so sánh với cái gì, với taxi truyền thống hay chỉ kết nối ứng dụng. Bởi hiện nay Grab đang cung cấp công nghệ cho các hãng taxi và GrabCar. tiêu biểu, vừa qua tôi sử dụng app Grab gọi xe, sau đó tôi lên xe một hãng taxi” - ông Đức viện dẫn.

Với phân tách trên, ông Đức cho rằng khó lường trước được kết quả điều tra sắp tới. nếu kết luận Grab có sai phạm thì cơ quan quản lý phải có chứng cớ thuyết phục để công ty công nghệ này “tâm phục, khẩu phục”, chẳng thể bằng cảm tính. Theo ông Đức, vấn đề then chốt là cần sớm định danh rõ loại hình này. Bên cạnh đó, tạo nhà tiêu pháp lý để quản lý cũng như các công cụ để kiểm soát trên thực tế.

“Ví dụ quốc gia chỉ cần tuyên bố đây là mô hình kinh dinh đặc biệt rồi đưa vào khuôn khổ để quản lý” - trạng sư Trương Thanh Đức nói, đồng thời nhấn mạnh để giải quyết vấn đề Grab thì không thể chỉ điều chỉnh bằng các nghị định, thông tư mà phải sửa luật.

Đồng quan điểm, PGS-TS Nguyễn Như Phát, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật, Viện Nhà nước và Pháp luật, cho biết Grab có đại diện ở VN nhưng Uber thì không. bởi thế, đây được xem là cuộc sáp nhập ngoài cương vực VN nhưng gây tác động đến thị trường VN. Điều này trước đây các nhà làm luật VN chưa tính đến. Dự thảo sửa đổi Luật Cạnh tranh đang được Quốc hội coi xét đã mở mang đối tượng và khuôn khổ điều chỉnh để khắc phục vấn đề này.

Còn về việc “buộc tội” Grab, ông Phát có chung ý kiến với trạng sư Đức, đó là phải đặt trong khuôn khổ thị trường liên quan, xác định rõ Grab cạnh tranh với ai. “Giả sử Grab là đơn vị cung ứng phần mềm kết nối vận chuyển thì ai là đối thủ cạnh tranh và thị phần của họ là bao lăm, có cân đo đong đếm được không…” - ông Phát lý giải.

___________________________

Kỳ tới: Chuyên gia kinh tế: Grab khó gây thiệt hại cho người tiêu dùng