Họng là ngã tư giữa đường ăn và đường thở, là cửa ngõ của không khí, thức ăn và nước uống. nên chi có thể nói là nơi rất thuận tiện cho các nguyên tố ngoại lai, virut và vi khuẩn thâm nhập vào cơ thể. Viêm họng mãn tính là một bệnh thường gặp, nam mắc nhiều hơn nữ.

Tại sao hay bị viêm họng?

Có rất nhiều duyên do thuận lợi dẫn đến viêm họng như:

Nhiễm khuẩn tái phát đi tái phát lại của vùng mũi họng: như viêm mũi mãn tính, viêm xoang. Dịch nhầy xuất tiết luôn chảy xuống họng và là căn nguyên liền gây nhiễm khuẩn họng dẫn đến làm quá phát tổ chức lympho ở thành họng.

Viêm amidan mãn tính và nhiễm khuẩn răng lợi cũng là duyên do gây viêm họng kinh niên và gây nên thẳng tính đau họng.

Do thở bằng miệng: Không khí thở trực tiếp vào miệng không qua mũi sẽ không được lọc sạch bụi bẩn, đồng thời không được làm ấm, làm ẩm nên rất dễ làm nhiễm khuẩn họng. căn do thở bằng mồm thường là: Tắc mũi: do polyp mũi, viêm mũi dị ứng, viêm mũi vận mạch, quá phát cuốn mũi, vẹo vách ngăn mũi hoặc u vùng mũi. Tắc ở vùng vòm họng: do u vòm hoặc VA quá phát. Do vẩu răng, làm môi khép không kín. Do thói quen thở bằng mồm không rõ nguyên nhân.

Do các kích thích mãn tính như: hút thuốc lá, uống rượu bia nhiều, thức ăn cay nóng nhiều.

Do ô nhiễm môi trường: khói thuốc lá, môi trường bẩn hoặc các chất kích thích của khói công nghiệp cũng gây viêm họng mạn tính.

Nhận biết dễ hay khó?

Y học chia bệnh viêm họng kinh niên thành 4 thể:

Viêm họng mạn tính sung huyết đơn thuần: niêm mạc họng đỏ, nổi nhiều tia mao mạch máu.

Viêm họng mãn tính xuất tiết: thành sau họng có tăng xuất tiết nhầy, trong, hơi dính vào niêm mạc, chảy từ vòm xuống hạ họng, tạm thời mất đi khi bệnh nhân nuốt. Niêm mạc họng cũng đỏ và nổi nhiều tia mao quản máu.

Viêm họng mạn tính quá phát: niêm mạc họng đỏ và dày lên. Tổ chức bạch huyết ở thành sau họng phát triển mạnh, quá phát thành từng đám to nhỏ không đều, màu hồng hoặc đỏ. Có khi hội tụ thành một dãy gồ lên ở phía sau và dọc theo trụ sau của amidan trông như một trụ sau thứ hai gọi là “trụ giả”. Thể này gọi là viêm họng hạt.

Viêm họng teo: niêm mạc họng teo dần, những tuyến nhầy dưới niêm mạc cũng teo đi làm cho niêm mạc họng từ đỏ thẫm biến thành màu hồng rồi lợt lạt, khô và đọng những vảy mỏng, vàng, khô bám vào từng chỗ. Niêm mạc họng trở nên mỏng, các trụ sau cũng teo biến đi làm cho họng trở nên rộng hơn. Viêm họng teo thường là viêm họng do nghề nghiệp hoặc ở người già hoặc ở những người trĩ mũi.

Bệnh viêm họng mạn tính nếu không điều trị hăng hái và bền chí sẽ rất khó khỏi.

Điều trị thế nào?

Để bệnh diễn tiến tốt hơn, bệnh nhân viêm họng kinh niên cần điều trị dứt điểm các căn nguyên gây viêm họng như viêm mũi, viêm xoang, viêm A, viêm VA nếu có. Giảm bớt các kích thích như hút thuốc lá, uống rượu, đồ ăn cay. Nên đeo khẩu trang bảo hộ khi tiếp xúc với bụi và hóa chất. Tránh xúc tiếp với các căn nguyên gây dị ứng. Giữ ấm vùng cổ, ngực. Thay đổi điều kiện khí hậu, môi trường thọ hoạt làm việc nếu có thể. Bệnh nhân cần có chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, nên uống nước ấm, bổ sung thêm vitamin C, A, D.

Cùng với việc dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, bệnh nhân cần nhỏ mũi, rửa mũi ngày 2 - 3 lần. Khí thi bằng lái a1 dung họng theo chỉ định của bác sĩ. ở thể viêm họng xuất tiết có thể súc họng bằng dung dịch kiềm như nước muối nhạt, chấm glycérine iode. Trường hợp viêm họng quá phát cần phải đốt các hạt quá phát. Trường hợp viêm họng teo: phải bôi họng, súc họng bằng các thuốc kích thích (loại có iốt loãng, thuốc dầu), nước khoáng. Nếu có nhiều nhầy dính ở thành sau họng thì rửa bằng dung dịch borat (bô-rát) Na 1% cho hết vẩy, bôi họng và khí dung.

Ngoài việc súc miệng bằng nước muối, có thể ngậm chanh với muối; gừng với muối; quất với đường phèn hoặc mật ong...

BS. Nguyên Diễn

( SKĐS )