Suốt 4 năm ròng rã, Paolo Borrometi sống trong cô lập, dù về nghĩa đen thì chẳng bao giờ ông có giây khắc tây riêng. Đã thi bang lai xe may a1 từ lâu, đi dạo qua công viên hay sải bước trên nền cát bờ biển Sicily quê hương đã là một ước mong xa xỉ không thành hiện thực của Borrometi. Với người phóng viên 35 tuổi, một buổi tối xem phim lãng mạn hay thậm chí chỉ bữa ăn trong nhà hàng yêu thích đã là quá vãng xa xăm.

Mỗi ngày của Borrometi giờ bắt đầu với cốc cà phê, điếu thuốc, trong sự giám sát nghiêm nhặt của cảnh sát. Những buổi sáng buồn tẻ, chán ngắt, nhưng là cấp thiết để Borrometi giữ được mạng sống bởi một lý do: ông là phóng viên điều tra về mafia.

Câu chuyện của Borrometi

"Không ai trong chúng tôi muốn trở thành anh hùng hay hình mẫu. cả thảy những gì chúng tôi muốn là thực hành trách nhiệm và làm tốt công việc của bản thân", Borrometi phát biểu trước đám đông học sinh một trường trung học ở Rome, nơi ông hiện sinh sống.

Borrometi bắt đầu có các bài viết cho báo chí địa phương từ năm 17 tuổi. Cậu trai mới lớn khi đó được truyền cảm hứng từ một phóng viên điều tra địa phương tên Giovanni Spampinato bị mafia sát hại trong thập niên 1970.

Từ năm 2013, Borrometi bắt đầu xây dựng website độc lập, đăng tải các bài viết điều tra của cá nhân chủ nghĩa. Bài viết trước hết của vị phóng viên dũng cảm nhắm vào sự cấu kết giữa mafia với các quan chức có máu mặt tại Sicily. Điều tra của Borrometi góp phần quan trọng khiến chính phủ Italy quyết định giải thể hội đồng đô thị.

Phóng viên Paolo Borrometi. Ảnh: New York Times.

Chẳng hề có chút nể nang hay nhượng bộ trong các bài viết của Borrometi. Các phóng sự điều tra của ông phanh phui chi tiết móc nối giữa quan chức với phạm nhân, với đầy đủ tên họ và hình ảnh những kẻ nhúng chàm. "Người dân cần biết rõ họ đang đối mặt với ai trong cuộc sống hàng ngày", Borrometi nói.

ban sơ chỉ là những lời cảnh báo dằn mặt hay những cuộc điện thoại lúc nửa đêm. tính mệnh Borrometi bắt đầu gặp đe dọa sau khi ông khởi động loạt bài phanh phui sự kiểm soát của giới tội nhân với siêu thị rau và hoa quả lớn nhất Sicily. Borrometi bất ngờ bị hai người lạ mặt tấn công, tay ông bị bẻ quặt ra sau đến mức rách cơ vai.

"Chúng chỉ nói với tôi thế này: 'Lo chuyện của mình đi, đây chỉ là cảnh báo trước hết thôi'", Borrometi nhớ lại. Đã 5 năm trôi qua từ sau vụ tiến công, cánh tay của Borrometi mãi mãi không lành.

Vụ tiến công không làm Borrometi lùi bước, ông đấu cuộc chiến lột trần mafia và đưa không ít trong số những kẻ từng đe dọa mình ra trước vành móng ngựa. Vào một đêm năm 2014, sau một vụ phóng hỏa gần như thiêu rụi căn nhà của Borrometi, cảnh sát Italy quyết định đưa vị phóng viên vào diện bảo vệ 24/7.

"Chúng tao sẽ cắt đầu mày, dù mày có trốn trong đồn cảnh sát", thủ lĩnh mafia địa phương đăng tải thông điệp đe dọa trên mạng xã hội. Giới phạm nhân Sicily vẫn chưa từ kế hoạch thủ tiêu Borrometi.

Những bài viết của cây bút 35 tuổi, cùng với những cuộc điều tra của nhà chức trách, đã phô bày màng lưới rộng lớn các chân rết của mafia tham dự vào đường dây vận chuyển hàng hóa từ chợ rau quả Vittoria, Sicily, tới các khu vực khác của châu Âu, dưới sự câu kết của các nhóm tội phạm khác.

Trong số các công ty có liên tưởng, Borrometi lần ra một doanh nghiệp sản xuất loại cà chua Pachino tiếng tăm được cấp phép hoạt động bởi bộ trưởng bộ Nông nghiệp Italy. Công ty này thuộc sở hữu của những người là con trai cặp vợ chồng bị kết án hơn 20 năm tù vì can hệ tới hoạt động của mafia.

thông báo mau chóng về tới Rome. Bộ Nông nghiệp Italy ngay lập tức gạt tên công ty này khỏi danh sách các doanh nghiệp được phép kinh dinh cà chua Pachino. Điều tra của Borrometi không chỉ vạch trần hoạt động của mafia, nó khiến các tổ chức tù nhân thiệt hại hàng triệu USD doanh thu.

Song hành với tử thần

Những vụ giết người có dãy tới tù nhân có tổ chức đang tăng nhanh. Đối với giới ký giả tại châu Âu, các đường dây tù đọng giờ là mối đe dọa hàng đầu.

"Xin anh hãy viết tiếp, Paolo. giang san của anh và tôi cần báo chí điều tra độc lập như những gì anh làm. Tôi thực sự quý trọng anh", Borrometi nhận được một lá thư hai ngày sau khi anh bị tấn công bên ngoài tư gia bởi hai kẻ bịt mặt năm 2014.

Đài tưởng niệm nữ phóng viên Daphne Caruana Galizia ở Malta. Ảnh: Getty .

Lá thư gửi tới cho cây bút 35 tuổi đến từ Daphne Caruana Galizia, một phóng viên điều tra của Malta. Tháng 10/2017, Galizia thiệt mạng bởi một quả bom cài dưới ôtô sau khi lột trần đường dây tù đọng đảo quốc Malta cấu kết với các thiên đường thuế ở nước ngoài. Khi Galizia tắt nghỉ ở tuổi 53, nữ phóng viên vẫn đang đối mặt 47 vụ kiện, trong đó có cả đơn kiện từ một bộ trưởng chính phủ.

Không bao lâu sau cái chết của Galizia, phóng viên trẻ Jan Kuciak cùng vị hôn thê bị giết hại tại Slovakia hồi tháng 2. Phóng viên 27 tuổi khi đó đang đeo đuổi vụ điều tra nghi án tham nhũng trong chính phủ với sự dọc của các tổ chức tù Italy.

"Đã có 2 phóng viên bị mafia ám sát trên bờ cõi Liên minh châu Âu EU, cả hai đều đang điều tra các vụ việc bị chính quyền ngó lơ có liên tưởng tới tội nhân có tổ chức", Pauline Adès-Mével, đảm nhận khu vực châu Âu của tổ chức Phóng viên không biên cương, cho biết.

"Italy đã có 'tiếng' vì sự hoành hành của các tổ chức mafia và hiện nhiều phóng viên phải nhờ tới sự bảo vệ 24/24 từ cảnh sát. Hiện tượng này không xảy ra tại bất cứ quốc gia nào khác", bà Ades Mevel nói. Trên khắp đất nước hình chiếc ủng, gần 200 phóng viên hàng ngày hàng giờ sống dưới sự bảo vệ của cảnh sát bởi dấn thân vào cuộc chiến với thế giới ngầm.

Trong số hàng trăm phóng viên phải tựa vào bảo hộ an ninh của cảnh sát phải kể tới Lirio Abbate, một chuyên gia về mafia của tạp chí L’Espresso. Abbate đã sống trong sự bảo vệ của cảnh sát suốt 11 năm qua, sau khi nhà chức trách phát hiện và vô hiệu hóa một quả bom đặt trước tư gia ông ở Palermo.

Một trường hợp khác là Roberto Saviano, tác giả cuốn sách "Gomorrah", tác phẩm lọt vào danh sách bán chạy nhất, được dựng thành một bộ phim điện ảnh và series phim truyền hình về tù hãm có tổ chức ở Naples. Đến nay, Saviano đã bị "cách ly" với cuộc sống thường nhật 8 năm.

Đối với Borrometi, giới tù nóng mắt với ông chỉ sau một năm ông có các bài viết về các hoạt động kinh dinh ngầm và các mối liên hệ chính trị của mafia ở miền Nam của Sicily. Trong 5 năm, Borrometi nhận hàng trăm lời dọa giết từ các nhóm tội nhân.

Tháng trước, mafia Sicily quyết định thẳng tay với Borrometi. Cảnh sát cho biết đã bắt một tên tù hãm khi hắn đang đàm đạo âm mưu sát hại vị phóng viên bằng bom xe.

"Chúng ta cần một 'vụ pháo hoa' như thập niên 90 khiến một kẻ vĩnh viễn không thể đi lại trên phố. Một cái xác sẽ có ích, nó sẽ khiến những kẻ thóc mách khác khiên chế lại", đoạn ghi âm của cảnh sát cho thấy lời nói của một tay tù nhân.

"Vụ pháo bông" được nhắc tới là vụ giết hại hai công tố viên đô thị Palermo, Giovanni Falcone và Paolo Borsellino, cùng các vệ sĩ. Đây là thời kỳ thất kinh khi những vụ đánh bom xe diễn ra liên tục ở Italy, sát hại nhiều người qua đường và phá hủy các công trình kiến trúc cổ kính. Từ sau vụ sát hại 2 công tố viên tại Palermo, Italy không chứng kiến thêm các vụ đánh bom xe do mafia tiến hành.

Công tố viên Nino Di Matteo giữa vòng vây lực lượng an ninh. Ảnh: Galatino .

"Điều này cho thấy báo chí điều tra đã gây tổn hại việc làm ăn và khiến mafia tức giận như thế nào. Báo chí có vai trò nền móng trong cuộc chiến chống mafia, đặc biệt ở giai đoạn hiện nay. Tôi tin rằng chúng ta hiện vẫn đánh giá thấp mối đe dọa mà mafia gây ra cho tổ quốc và nền dân chủ", Nino Di Matteo, công tố viên danh tiếng với các vụ điều tra mafia, nói trên sóng truyền hình vài ngày sau khi âm mưu giết hại Borrometi bị phá. Ông Di Matteo hiện cũng nhận được sự bảo vệ từ cảnh sát.

Về phần Borrometi, cây bút này hàm ơn và thở phào bởi cảnh sát đã kịp can thiệp trước khi mưu mô đánh bom xe trở thành kế hoạch thực thụ. "Tôi còn sống đến hiện tại là nhờ vào nhà nước, các sĩ quan cảnh sát và quan toà".

Sau khi chiếc cửa thép chống đạn của căn hộ ở trung tâm Rome, nơi Borrometi sống, đóng lại, phóng viên 35 tuổi lại trở về với cuộc sống cô đơn quạnh vắng.

"Tôi chẳng có gia đình, cũng chẳng có người để thương tình. Nhưng bù lại, tôi có một công việc tuyệt trần", Borrometi nói, cười tươi phía sau lớp kính chống nhận mặt khuôn mặt.

Italy vén màn thương thảo bí hiểm giữa mafia và quan chức nhà nước Vụ án kéo dài 5 năm làm minh bạch một trong những chương mờ ám nhất lịch sử Italy đương đại khi mafia Sicily giết người và ném bom hàng loạt nhằm gây áp lực lên chính quyền.

Bố già 'Quái vật' của Italy và phán quyết chết trong nhân phẩm Sau 25 năm giam, Salvatore 'Toto' Riina, biệt danh "Quái vật", có thể được ra tù trước thời hạn, điều khiến nhiều người phẫn nộ vì những tội ác tàn nhẫn của y trong quá khứ.