.png)
Tổng thống Trump và 'chuyến tàu lượn' chiến tranh thương mại
Hủy áp thuế rồi lại khôi phục lệnh áp thuế với hàng hóa nhập cảng từ Trung Quốc. Vừa xoa dịu đồng minh tại G7 rồi lại nhắn tin chỉ trích lãnh đạo nước chủ nhà. Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa cả thế giới lên "chuyến tàu lượn" chiến tranh thương nghiệp với thèm khát giành thêm thắng lợi như đã hứa với các cử tri.
Những thủ tướng Canada của dòng họ Trudeau hình như luôn "có duyên" với những đời tổng thống Mỹ có tính khí thất thường, không ngại dùng những lời lẽ nặng nề để đả kích lãnh đạo quốc gia hàng xóm bất chấp mối quan hệ đồng minh.
Tháng 12/1971, Tổng thống Mỹ Richard Nixon và Thủ tướng Canada Pierre Trudeau có cuộc bàn luận nảy lửa tại Phòng Bầu dục về các vấn đề kinh tế và thương nghiệp song phương. Canada cảnh báo sẵn sàng phản ứng trước chủ nghĩa bảo hộ thương mại của Mỹ.
Sau khi Pierre Trudeau trời Nhà Trắng, Nixon đã gọi ông là "gã khốn" và kẻ "đầu đất kiêu căng" khi bàn bạc với các cố vấn thân cận. Trong hồi ký năm 1993, Trudeau nhấn ông có biết về những lời xúc phạm này, nhưng viết rằng phản ứng duy nhất của ông là "tôi từng bị những người tốt đẹp hơn gọi bằng những lời tệ lậu hơn rồi".
Gần nửa thế kỷ sau, con trai cả của Pierre Trudeau, đương kim Thủ tướng Canada Justin Trudeau, cũng trở thành đích cho những lời xúc phạm từ một vị tổng thống Mỹ cũng có tính khí nóng tính bất thường và theo đuổi chủ nghĩa bảo hộ thương mại.
"chả thực và yếu đuối". Đó là cách mà Tổng thống Donald Trump biểu thị nhà lãnh đạo của Canada trên Twitter ngày 9/6, sau khi bỏ ngang thượng đỉnh G7 tại Quebec. Trump để lại sau lưng những rủi ro về một cuộc chiến thương nghiệp với đồng minh lẫn đối thủ, một cuộc chiến mà ông đã hứa với cử tri gần 2 năm trước.
Ngày 8/11/2016, ông Donald Trump làm nên lịch sử khi bất thần chiến thắng cuộc đua vào vị trí tổng thống thứ 45 của nước Mỹ, trái ngược hoàn toàn với những dự đoán trước đó. trong quá trình vận động tranh cử, ông đã thuyết phục hàng chục triệu cử tri với khẩu hiệu “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” cùng nhiều lời hứa tăng công ăn việc làm, giảm tỷ lệ thất nghiệp.
Điều này đánh trúng tâm lý nhóm cử tri cốt cán ủng hộ ông Trump: Người da trắng bình dân và không có việc làm ổn định. Họ giận dữ nghĩ rằng toàn cầu hóa khiến công việc cần lao bậc thấp bị chuyển ra nước ngoài, đến những nơi có nguồn nhân lực giá rẻ. thời khắc đó, giới phân tích dự đoán ông Trump sẽ áp nhiều loại thuế nặng nề với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc và một số đối tác thương mại khác nhằm chứng tỏ sự trang nghiêm trong việc “đưa công ăn việc làm trở lại nước Mỹ”.
Không nằm ngoài sự kỳ vọng của cử tri, Tổng thống Trump liên tiếp khẳng định ông sẽ “luôn đặt nước Mỹ lên trên hết” như trong bài phát biểu trước Đại hội đồng liên hiệp Quốc tháng 9/2017.
Dưới sự “lèo lái” của Trump, nước Mỹ chuyển từ cường quốc dẫn đầu, chủ trương hợp tác với các đồng minh để định hình trật từ thế giới, thành một quốc gia riêng biệt và thu hẹp vai trò quốc tế. Tổng thống Mỹ nhiều lần khẳng định các thỏa thuận thương mại tự do được những người tiền nhiệm ký kết đã làm thương tổn nền kinh tế và lực lượng cần lao Mỹ.
Đầu tháng 3/2018, ông tuyên bố áp thuế nặng nề lên nhôm và thép nhập cảng từ mọi nhà nước nhưng vẫn để ngỏ nhịp miễn trừ cho các đồng minh.
Tuy nhiên, sau 3 tháng thương thuyết căng thẳng mà không đạt được thỏa thuận, Mỹ chính thức áp dụng 25% thuế thép và 10% thuế nhôm nhằm vào cả Canada, Mexico và các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU), châm ngòi một cuộc chiến tranh thương nghiệp không chỉ với Trung Quốc mà với cả những nước có truyền thống hiệp tác lâu dài.
“Chúng ta là con heo đất mà mọi người móc trộm. Điều đó sẽ chấm dứt”, ông Trump phát biểu trong cuộc họp báo sau hội nghị thượng đỉnh G7 hôm 9/6.
Trong một vài phút giây, Tổng thống Trump và 6 lãnh đạo còn lại của Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) hình như đã bỏ qua mọi hiềm khích về thương nghiệp để sát cánh cùng nhau trong hội nghị thượng đỉnh thường niên hôm 9/6.
Tại đây, họ có vẻ tìm được tiếng nói chung về những vấn đề chưa từng cần phải tranh biện, ví dụ như việc tuân lề luật thương nghiệp quốc tế và chiến đấu chống khủng bố. Chính ông Trump cũng bày tỏ sự chấp thuận, nhận xét cuộc hội nghị thượng đỉnh là “tuyệt vời” và đánh giá mối quan hệ của ông với các lãnh đạo khác ở mức điểm tối đa “10/10”.
Tuy nhiên, chỉ 10 phút sau khi tuyên bố chung G7 được ban bố, tổng thống Mỹ đã đổi ý. Trên chuyến bay vượt Đại Tây dương để đến Singapore thực hiện “sứ mệnh hòa bình” với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un, Trump chỉ thị người đại diện của Mỹ không đặt bút ký tuyên bố chung. Trong cuộc họp báo trước đó, ông buộc tội Thủ tướng Trudeau “phát ngôn sai lệch” và đe dọa coi xét áp thuế nặng nề đối với mặt hàng ôtô nhập cảng vào Mỹ.
Một số chuyên gia cho rằng ông Trump chưa lường được hết những hậu quả nước Mỹ có thể đối mặt khi đưa ra nhiều phát ngôn và quyết định táo tợn nhằm vào các đồng minh. Không sớm thì muộn, các đối tác thương nghiệp, gồm EU, Canada, Nhật Bản sẽ đáp trả bằng các gói thuế ứng dụng lên nhiều mặt hàng nhập cảng từ Mỹ, như trái cây, thực phẩm, xống áo, ôtô và phi cơ.
“Quyết định này (áp thuế nặng nề lên các đồng minh của Tổng thống Trump) không những phi pháp mà còn là một sai lầm trên nhiều bình diện. Chủ nghĩa dân tộc kinh tế sẽ dẫn đến chiến tranh kinh tế”, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron giận dữ cảnh báo.
Không chỉ với các đồng minh, ông Donald Trump cũng nhiều lần “trở mặt” với chính các thành viên trong nội các. Sau khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin bỏ hàng tháng trời chũm thương lượng với Trung Quốc về căng thẳng thương nghiệp giữa hai bên, Bắc Kinh và Washington tưởng dường như đã đạt được thỏa thuận khi Mỹ tuyên bố tạm hoãn áp thuế trừng trị trị giá 150 tỷ USD lên các mặt hàng nhập cảng từ Trung Quốc.
Để rồi đến một ngày cuối tháng 5, Mnuchin bất thần thấy mình phải giảng giải với Phó thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc, cố vấn kinh tế hàng đầu của ông Tập Cận Bình, về lý do Tổng thống Trump từ thỏa thuận ngăn chặn chiến tranh thương nghiệp và khôi phục các biện pháp áp thuế nặng nề.
Financial Times dẫn một nguồn tin thân cận với Nhà Trắng cho rằng thử thách lớn nhất của chính phủ Mỹ hiện là việc Tổng thống Trump luôn bỏ qua quan điểm của các cố vấn và liên tục thay đổi từ quyết định này đến quyết định khác một cách chóng vánh.
“Khi bạn bè và các đồng minh tỏ ra nổi nóng với bất kỳ quyết định nào của Tổng thống Trump, ông ấy sẽ càng quyết tâm thực hiện nó. Ông không bao giờ dìm sai lầm hay tìm cách giấu tội lỗi. Ông ấy đã quyết định tự mình nắm dây cương về thương nghiệp”, nguồn tin này cho biết.
Theo Norbert Röttgen, chủ toạ Ủy ban Đối ngoại quốc hội Đức đồng thời là người nhà cận với Thủ tướng Đức Angela Merkel, Tổng thống Trump khó dự đoán đến mức nhiều lãnh đạo các nước châu Âu e ngại khi gặp gỡ ông và một số quan chức không còn tìm cách sắp xếp thời kì để trò chuyện cùng tổng thống Mỹ bên lề các cuộc hội nghị. “Nước Mỹ lúc này đầy rủi ro, khó dự đoán và luôn nhìn mọi thứ dưới góc độ thương nghiệp”, ông Röttgen nhận xét.
Đối với giới phê bình, những hành động được cho là khó lường của Donald Trump là bằng chứng cho thấy sự thiếu nhất quán trong ý kiến đối ngoại của đương kim tổng thống Mỹ. Đối với các đồng minh, đây là những điều nhấc họ phải cẩn trọng khi hội thoại với “một nước Mỹ đầy bất ổn”.
“Trong vòng có vài ngày, chúng ta thấy Tổng thống Trump đột ngột công kích Thủ tướng Canada Justin Trudeau và quay lưng với nhiều đồng minh sau cuộc hội nghị thượng đỉnh G7 tại Quebec. Không lâu sau đó, ông lại bắt tay thân mật với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un, một cựu thù”, AFP dẫn lời Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian.
Hồi tháng 3, ông Le Drian từng lên tiếng cảnh báo gói thuế nhôm, thép nặng nề của Tổng thống Trump sẽ gây “hiệu ứng bất lợi” đối với vai trò của Mỹ trên trường thế giới về lâu dài. “Chúng ta đang sống trong tình trạng bất ổn”, ngoại trưởng Pháp nói.
|
Trong bài phát biểu ăn mừng chiến thắng bầu cử sơ bộ đảng Cộng hòa ở bang South Carolina tuần qua, nữ ứng viên Katie Arrington gọi đảng Cộng hòa là "đảng của Tổng thống Donald J. Trump". Nhà lãnh đạo Mỹ gần như đã tặng thưởng cho Arrington thắng lợi vào phút chót chỉ bằng một dòng dạng ủng hộ trên Twitter. Cử tri lập tức đổ sang ủng hộ Arrington thay vì đối thủ Mark Sandford, một chính trị gia luôn nồng nhiệt chỉ trích các chính sách của đương kim tổng thống.
phần lớn cử tri đảng Cộng hòa vẫn tin tức Tổng thống Trump, cho rằng ông kiên định trong đường lối khôi phục nền kinh tế và trong các chính sách “làm nước Mỹ vĩ đại trở lại”. Mức tín nhiệm dành cho Tổng thống Trump vẫn cao ngất trong nội bộ đảng Cộng hòa, đến mức nhiều chính trị gia đảng này lo ngại sức ảnh hưởng cá nhân chủ nghĩa ông đang triệt tiêu những ý kiến đối chọi.
nghị viên Bob Cocker, chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, tuần qua chỉ trích sự ủng hộ của giới lãnh đạo đảng Cộng hòa dành cho ông Trump đang dần trở thành một kiểu "giáo phái". Ông cho rằng không ai trong đảng muốn phản đối Tổng thống Trump khi kỳ bầu cử lưỡng viện đang đến gần.
Nói được, làm được, không ngại phá vỡ các nguyên tắc truyền thống để “bảo vệ” nước Mỹ là những gì người ủng hộ nói về Tổng thống Trump.
Michael Makowski, chủ một cửa hàng tại Pennsylvania, vẫn giữ sự tín nhiệm dành cho tổng thống Mỹ suốt gần 2 năm đầy biến động. “Miễn là Trump có thể điều hành giang sơn, những điều khác không làm tôi bận tâm… Nền kinh tế đang được cải thiện và mọi người bắt đầu mua ôtô mới”, ông giải đáp Bloomberg . Theo ông, sức hấp dẫn của Donald Trump không đến từ việc ông là chính trị gia mà là một doanh gia. “Người ta muốn một tổng thống nói thật những nghĩ suy của mình”, Makowski nhận xét.
“Đôi khi ông ấy cũng ăn nói thiếu khôn khéo, nhưng ông vẫn là người sẽ làm mọi thứ vì chúng tôi và thực thụ đương đầu cho chúng tôi”, cử tri Geno DiFabio, 55 tuổi, tán thành với nhận định trên về vị tổng thống thứ 45 của Mỹ. Từng là một cử tri "cứng" của đảng Dân chủ, DiFabio trong cuộc bầu cử năm 2016 đã quyết định đổi thay và lần trước nhất trong đời bỏ thăm cho ứng viên tổng thống của đảng Cộng hòa. Người được ông chọn chính là Donald J. Trump.
Dù phải chịu nhiều chỉ trích từ các chính trị gia và giới phân tích, Tổng thống Trump vẫn nổi lên trong tâm tưởng cử tri Mỹ là người biết giữ lời hứa.
giải đáp Zing.vn , nhà bình luận Cripsin Rovere, tác giả quyển sách The Trump Phenomenon: How one man conquered America (Hiện tượng Trump: Cách nào cả nước Mỹ bị chinh phục bởi một người), đánh giá thượng đỉnh Mỹ - Triều là một chiến thắng an ninh quan trọng của ông Trump trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tổng thống Mỹ buộc nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un phải công khai cam kết về phi hạt nhân hóa. "Triều Tiên nếu không giữ đúng lời hứa sẽ tự chuốc lấy nỗi nhục trước toàn thế giới, song song tạo cơ sở cho các răn đe quân sự trong ngày mai", ông nhận định.
Crispin Rovere nhấn mạnh vấn đề Triều Tiên và đối đầu thương nghiệp với Trung Quốc là 2 chất xúc tác quan trọng trong chiến lược đối ngoại với châu Á là trọng tâm dưới nhiệm kỳ của ông Trump. Khi bài toán Triều Tiên đã đạt được những tiến triển bước đầu, đã đến lúc Tổng thống Trump tìm thêm một thắng lợi trên trận mạc thương mại để củng cố mức tín nhiệm của ông trong lòng cử tri Mỹ.
Tuy nhiên, mọi chuyện không hề đơn giản như lời Trump hứa với các cử tri. Theo số liệu từ Bộ thương nghiệp Mỹ, mức thâm hụt mậu dịch của Mỹ trong năm 2017 lên đến 566 tỷ USD, cao nhất kể từ năm 2008.
Một số nước như Trung Quốc, Mexico và Canada xuất khẩu vào Mỹ nhiều hơn nhập cảng, khiến cán cân thương nghiệp giữa đôi bên càng ngày càng chênh lệch. Trong 4 tháng đầu năm 2018, thâm hụt thương mại Mỹ tăng 10,1% so với mức cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, khoảng cách thương mại với EU và Trung Quốc lần lượt tăng 17,5% và 11,6%.
Sự chênh lệch cán cân thương mại như trên không chỉ bắt nguồn từ các chính sách kinh tế của Mỹ. Ông Michael Ivanovitch, chuyên gia nghiên cứu độc lập về kinh tế, địa chính trị và chiến lược đầu tư tại New York, cho rằng Washington ngày càng gặp nhiều khó khăn trong lĩnh vực kinh tế đối ngoại một phần là vì các đối tác thương mại lớn như Trung Quốc, EU và Nhật Bản không sẵn lòng cho phép Mỹ cắt giảm thâm hụt mậu dịch. Trong lúc tích lũy thặng dư trong giao thương với Mỹ, những nước này vẫn lên tiếng phản đối chính sách bảo hộ mậu dịch và sự sụp đổ của các cơ chế thương nghiệp đa phương.
|
New York Times bình luận, những động thái quyết liệt của Tổng thống Trump có thể là chiến thuật thương thảo nhiều hơn là chiến tranh thương nghiệp toàn diện. Ông hiểu rõ chiến tranh thương nghiệp sẽ khiến tuốt luốt các bên cùng thua, nhưng sẽ có những người chịu thiệt hại ít hơn trong cuộc chơi này. Nước Mỹ có thể tách mình khỏi những hệ lụy từ sự hung hăng thương nghiệp nhiều hơn phần đông những đối thủ còn lại. Là một nền kinh tế lớn với nội lực mạnh, Mỹ có thể trông đợi vào tiêu dùng trong nước cho hàng hóa và dịch vụ một khi nhịp xuất khẩu bị thu hẹp.
Chuyên gia thương mại quốc tế Carl Fey, đại học Aalto (Phần Lan), hy vọng chiến thuật đàm phán của ông Trump sẽ hiệu quả và các bên sẽ đạt được những thỏa hiệp cấp thiết trước khi mọi việc vượt khỏi tầm kiểm soát. "Điều ông Trump đang làm hiện giờ hiểm nguy hơn mọi tình huống hao hao trong lịch sử. Thế giới hiện nay gắn kết và phụ thuốc lẫn nhau quá nhiều", Fey giải đáp hãng tin Sputnik vào tháng 5, trước khi ông Trump khôi phục các lệnh áp thuế vào hàng hóa Trung Quốc và đồng minh.
Brahma Chellaney, nhà nghiên cứu chiến lược tại trọng tâm Nghiên cứu Chính sách ở New Delhi (Ấn Độ), thì cho rằng các bên vẫn còn thời kì thương thảo vì lệnh áp thuế phải đến ngày 6/7 mới chính thức có hiệu lực. Trong khi đó, nhiều chuyên gia lo ngại rằng ông Trump sẵn sàng để người dân Mỹ "trả giá" cho cuộc mà cả tốn kém của mình.
Nền kinh tế Mỹ có thể sớm cảm nhận những hệ quả từ cuộc đối đầu thương mại của ông Trump. Chi phí sản xuất gia tăng kéo theo giá cả hàng hóa tăng cao và bên chịu thiệt sẽ là người tiêu dùng. Hãng phân tích thị trường Moody's Analytics ước tính các gia đình Mỹ sẽ tốn thêm khoản 80 USD/năm một khi các lệnh áp thuế nhắm vào Trung Quốc có hiệu lực. Nếu như ông Trump lại tăng mức thuế và Trung Quốc đáp trả cân xứng, uổng mà các gia đình Mỹ gánh chịu có thể lên đến 210 USD/năm, theo Moody's Analytics. Ngay cả Quỹ Thuế, một tổ chức tham mưu chính sách ủng hộ cầm cải cách thuế của ông Trump, cũng lo sợ nước Mỹ sẽ mất gần 45.000 việc làm vì các lệnh áp thuế nhập cảng vừa qua.
Các đòn áp thuế trả đũa của Trung Quốc, Canada và EU cố tình nhắm vào những khu vực dễ gây tổn thương chính trị cho ông Trump, theo Washington Post . Nhà lãnh đạo Mỹ cũng biết rõ điều này. "Sẽ có một tẹo đớn đau trong một lúc ban sơ. Tuy nhiên, những người bạn nông dân của tôi, những ý trung nhân nước, về dài hạn thì rút cuộc các bạn sẽ có cuộc sống tốt hơn nhiều", ông Trump phát biểu trước cử tri tại Michigan vào tháng 4.
Tổng thống Mỹ và những cố vấn của ông muốn giành chiến thắng trong cuộc chiến thương nghiệp lớn của thế kỷ 21. Mỹ và Trung Quốc đang đấu giành vị thế dẫn đầu về công nghệ điện tử và công nghệ sinh học. Ông Trump cùng hàng ngũ cho rằng Mỹ sẽ nắm chắc phần thua nếu Trung Quốc tiếp chuyện móc túi tài sản trí tuệ và bí hiểm công nghệ của nước này. hội thoại hàng chục năm chỉ làm cho điều thi bang a1 này thêm tồi.
Đối với ông Trump, đây là thời khắc để hành động.
Và ông sẵn sàng để người dân Mỹ phải "đau một tẹo, trong một lúc" như cách ông thừa nhận ở Michigan vào một đêm tháng 4.
|
-
Donald Trump
Donald John Trump là tổng thống thứ 45 của Mỹ. Trước đó, ông nức tiếng với vai trò là một tỷ phú thương buôn, nhà sản xuất chương trình truyền hình. danh tiếng của Trump được biết đến nhiều qua chương trình truyền hình thực tế The Apprentice với câu nói "You're fired" (bạn đã bị đuổi). ngoại giả, ông còn có phần sở hữu trong các cuộc thi sắc đẹp như Hoa hậu hoàn cầu, Hoa hậu Mỹ...
Bạn có biết: Trump đã hai lần là ứng cử viên cho Giải Emmy, xuất hiện trong các chương trình truyền hình và phim ảnh với tư cách là chính mình nhưng dưới giác độ khôi hài.
- Ngày sinh: 14/6/1946
- Đảng phái: Đảng Cộng hòa
- Tài sản: 3,5 tỉ đôla Mỹ (ước lượng tháng 5/2017)
- Vợ: Ivana Zelníčková (1977-1992), Marla Maples (1993-1999), Melania Knauss (2005-hiện tại)
- Chiều cao: 1,88m
0 nhận xét: