nhà băng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank - TCB) vừa niêm yết trên sàn chứng khoán được 1 tuần. Trong tuần đầu giao dịch, thị trường diễn biến khá khớp với dự báo của giới quan sát. Đó là chịu sức ép giảm trong những phiên đầu bởi hoạt động bán ra chốt lời của nhà đầu tư đã gom cổ phiếu nhà băng này từ lâu. Và hai phiên giao dịch cuối tuần, giá cổ phiếu đảo chiều tăng trần khi có lực mua mạnh, bao gồm cả khối ngoại. Hiện mỗi cổ phiếu TCB ở mức 105.000 đồng.

Trong hoạt động, Techcombank và VPBank đang là hai nhà băng dẫn đầu khối thương mại cổngười tư nhân hiện giờ về doanh thu và khả năng sinh lời. Với VPBank, nhiều người biết nhà băng có "bảo bối" là công ty tài chính Fe Credit với lợi nhuận đóng góp vào nhà băng hợp nhất áp đảo cả ngân hàng mẹ. Nhưng với Techcombank thì không phải ai cũng biết ngân hàng này đang có lợi thế gì.

Hai nhà băng có quy mô tương đương và vẫn được so sánh cùng nhau nhưng Techcombank lên sàn với vốn hoá 6,5 tỷ USD còn VPBank thì chỉ đạt 2,3 tỷ USD

Techcombank hiện đang theo đuổi chiến lược khách hàng là trung tâm: Cung cấp giải pháp tài chính toàn diện không chỉ cho khách hàng mà còn cả nhà cung cấp, nhà phân phối, người dùng cuối và viên chức của khách hàng. Hệ sinh thái khách hàng của ngân hàng này thuộc diện khá "tầm cỡ" với những nhà phát triển bất động sản hàng đầu là VinGroup, Sun Group...hãng hàng không Quốc gia Việt Nam. ngân hàng cũng có các bộ phận chuyên biệt để phục vụ khách hàng như khách hàng cá nhân, khách hàng doanh nghiệp SME và cả khách hàng là các doanh nghiệp lớn đa nhà nước...

Trong một ít chiến lược gửi tới các nhà đầu tư mới đây, chuyên gia đến từ công ty chứng khoán SSI nhận xét, bằng cách ứng dụng chiến lược này, ngân hàng có thể giữ tỷ lệ tiền mặt cao trong nhà băng và tạo ra lợi nhuận trên tài sản có rủi ro (RWA) của TCB cao hơn so với mô hình nhà băng truyền thống.

Và nếu như VPBank có lợi thế là công ty tài chính thì Techcombank hiện đang có lợi thế trong lĩnh vực bảo hiểm liên kết nhà băng và tư vấn trái phiếu.

Đến cuối năm 2017, TCB chiếm hơn 82% thị phần môi giới trái khoán trên sàn giao thiệp chứng khoán Hồ Chí Minh (HSX). Sản phẩm trái phiếu đáng để ý là ibond, được phân phối cho khách hàng cá nhân chủ nghĩa. Bên cạnh đó, Techcombank có thị phần nhiều nhất về thị trường bancassurance, khoảng 26%. nhà băng đã ký kết cộng tác bancassurance dài hạn độc quyền với Manulife và ghi nhận khoản phí trả trước gần 1.500 tỷ đồng vào năm 2017.

Nhờ sự đóng góp của hai sản phẩm này, cơ cấu tổng thu nhập hoạt động (TOI) của TCB khá vững bền với thu nhập lãi ròng chiếm khoảng 55-60%, và còn lại là thu nhập ngoài lãi. Năm 2017, thu nhập ngoài lãi của TCB chiếm gần 45% tổng thu nhập hoạt động (TOI), trong đó thu nhập dịch vụ chiếm 23,3% và tăng gần 95% so với 2016. Nếu không bao gồm thu nhập bất thường cho phí trả trước (trở nên bancassurance độc quyền hợp tác với Manulife), thu nhập dịch vụ tăng 21,3% so với cùng kỳ năm trước và chiếm tỷ trọng 16%.

Kế hoạch tăng vốn năm 2018, TCB đã bán hơn 172,35 triệu cổ phiếu quỹ (hoặc 14,8% vốn điều lệ của TCB) từ HSBC vào năm 2017 cho các nhà đầu tư tài chính khác (13,5% vốn điều lệ) và cho viên chức (1,3% vốn điều lệ). dự định Techcombank sẽ trình tại đại hội cổ đông bất thường (ngày 14/6) để duyệt y kế hoạch tăng vốn điều lệ lên gần 35 tỷ đồng bằng cổ phiếu thưởng. Nếu kế hoạch thành công trong năm 2018, TCB sẽ đứng thứ 3 về vốn điều lệ trong nhóm các ngân hàng niêm yết (chỉ thấp hơn CTG và VCB, giả thiết VCB và BID không tăng vốn).

Techcombank hiện đang có lợi thế trong lĩnh vực bảo hiểm liên kết ngân hàng và tư vấn trái phiếu.

Với chiến lược hệ sinh thái lấy khách hàng làm trọng tâm, các chuyên gia của SSI cho rằng, TCB đang dần thu quả ngọt: dẫn đầu trong phân khúc tư vấn phát hành trái khoán doanh nghiệp và phân khúc bancassurrance và là ngân hàng hiệu quả có khả năng sinh lời cao NIM, ROE, và ROA cao nhất, tỷ lệ tiền gửi tính sổ (CASA) cao và tỷ lệ chi phí hoạt động trên thu nhập (CIR) thấp.

Dẫu vậy những rủi ro với Techcombank không phải là không có. Hệ sinh thái của nhà băng phụ thuộc nhiều vào một hoặc hai công ty lớn và trong một số ngành nhất quyết (như bất động sản). Do đó, một số sản phẩm bán chéo của nó cũng xoay quanh lõi trọng điểm này. Nếu có sự cố với khách hàng đó hoặc ngành kinh doanh đi vào giai đoạn khó khăn có thể sẽ dẫn đến tác động dây chuyền thụ động lên hoạt động của ngân hàng. Sau khi bán thành công cổ phiếu quỹ cho các nhà đầu tư tài chính, vốn chủ sở hữu của TCB tăng đáng kể. Do đó, nếu thu nhập của ngân hàng chẳng thể tăng trưởng đủ nhanh, tỷ suất sinh lời của nhà băng cũng sẽ diễn biến bị động.

Còn VPBank, ngân hàng này vẫn đang trông chờ nhiều ở Fe Credit với kế hoạch năm nay tiếp chuyện đóng góp hơn nửa lợi nhuận vào con số 10.800 tỷ và năm sau gia tăng tỷ trọng cũng như lợi nhuận lên 11.800 tỷ. Do kỳ vọng lớn ở Fe Credit nên năm nay ngân hàng mẹ dự kiến sẽ rót thêm 3.000 tỷ đồng, sau khi đã tăng thêm gần 1.700 tỷ đồng vốn năm ngoái, lên tổng cộng hơn 7.700 tỷ đồng vốn điều lệ.

Fe Credit vẫn là bảo bối của VPBank

Cũng như Techcombank, nhà băng VPBank thống nhất nói chung và Fe Credit nói riêng cũng có những rủi ro một mực đó là thị trường tài chính tiêu dùng phát triển không như dự đoán, chưa kể sự dự càng ngày càng sâu rộng và khá dạn dĩ của các công ty đối thủ khác.