Phiên đàm luận tại Quốc hội sáng ngày 26/05 đã chứng kiến một cuộc bàn cãi nảy lửa giữa các ĐBQH về vụ án của BS Hoàng Công Lương , khi ĐBQH Nguyễn Tiến Sinh (phó đoàn ĐBQH tỉnh Hòa Bình) đã lên tiếng phê phán những phát ngôn của một số ĐBQH về vụ án của BS Hoàng Công Lương - cho rằng những phát biểu đó là cảm tính, không hạp, cố tình định hướng dư luận và gây sức ép cho HĐXX.

Chúng tôi đã có một cuộc chuyện trò với ĐBQH – PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu (Phó Giám đốc BV Đại học Y Hà Nội) về sự khác biệt ý kiến của các đại biểu trong vấn đề này.

PV: Thưa ĐB Nguyễn Lân Hiếu, ông nghĩ gì về những ý kiến có tính phê phán của ĐBQH Nguyễn Tiến Sinh, khi mà ông chính là một trong những ĐBQH lên tiếng mạnh mẽ nhất về vụ án này?

ĐBQH Nguyễn Lân Hiếu: Tôi phải nhấn mạnh rằng, tôi không chỉ là đại biểu đại diện cho quần chúng. # An Giang mà còn đại diện cho Tổng hội y khoa Việt Nam. Suốt thời gian qua, tôi đã lắng tai những quan điểm đề đạt của cử tri (đặc biệt nhóm cử tri là những nhân viên y tế) về vụ án BS Hoàng Công Lương.

Nếu tôi không tìm hiểm kỹ càng về vấn đề này, nếu tôi không đại diện cho cử tri để phát biểu ý kiến về vụ án này, thì có xứng đáng là ĐBQH, có xứng đáng ngồi trong hội trường Quốc hội hay không?

Nên trước ý kiến của ĐB Nguyễn Tiến Sinh, tôi chỉ có thể nói rằng, phát biểu là quyền và nghĩa vụ của một ĐBQH. Người ĐBQH mà không dám nói tiếng nói của cử tri hay đi ngược lại với ngôn ngữ, với ích của cử tri thì mới là không xứng đáng với vị trí của mình. Với nhân cách ĐQBH, tôi vững chắc chẳng thể bỏ qua, chẳng thể hờ hững được và sẽ chịu bổn phận với mọi phát ngôn của mình về vụ án này.

PV: Đã có những phản ánh nào của cử tri về vụ án BS Hoàng Công Lương đến tai ông trong thời gian qua?

ĐBQH Nguyễn Lân Hiếu: Không ngày nào mà tôi không được nghe ý kiến cử tri về vụ án này. Tôi thường xuyên đi các tỉnh, tiếp xúc với các nhân viên y tế ở cơ sở. Ở mọi cơ sở y tế, các y bác sĩ đều biểu hiện quan tâm đến vụ án chạy thận ở Hòa Bình. Họ gửi gắm tôi, vì họ đặt niềm tin vào tôi, vào ngôn ngữ của tôi với vai trò một ĐBQH, để mong rằng sẽ có công lý trong vụ án này, công lý cho một bác sĩ như Hoàng Công Lương.

Vì sao mà viên chức y tế khắp cả nước quan tâm đến vụ án này đến vậy? Vì vụ án này không chỉ là vụ xét xử đối với riêng bác sĩ Hoàng Công Lương, không chỉ gây hậu quả đối với riêng bác sĩ Hoàng Công Lương và gia đình anh ta, mà còn ảnh hưởng đến hết thảy nhân viên y tế đang hôm mai làm việc để chữa bệnh, cứu người.

Không có một phán quyết công bằng cho vụ án này, cho BS Hoàng Công Lương, thì nhiều nhân viên y tế sẽ không còn giữ được ý thức để làm việc.

PV: Nhưng cũng vì ông là thầy thuốc, là người trong ngành, liệu ông có bảo đảm rằng mình sẽ giữ được sự công tâm, khách quan, không thiên vị đối với viên chức y tế nói chung và với BS Hoàng Công Lương nói riêng?

ĐBQH Nguyễn Lân Hiếu: Tôi nghĩ chúng ta không thể tiếp cận vụ án này theo phương diện luật pháp thuần tuý, vì đây là một vụ án rất nặng tính chuyên môn. Đã đến lúc chúng ta phải đổi thay cách thức tiếp cận với những vụ án tai biến y khoa.

Trước khi sự cố chạy thận ở Hòa Bình diễn ra, chúng ta đã có nhiều tai biến y khoa khác. Nhưng với vớ những vụ án can hệ đến tai biến y học đó, chúng ta chưa có một quy trình xử lý đúng đắn, rõ ràng và thực thụ công bằng cho các nhân viên y tế, cho bệnh nhân bị tai biến.

Tôi mong sau vụ án này, các cơ quan pháp luật phải làm việc với Bộ Y tế để xây dựng một quy trình riêng để xử những vụ án tai biến y khoa gây hậu quả nghiêm trọng.

Về mặt chuyên môn, khi tai biến y khoa xảy ra, việc phán quyết đúng – sai khăng khăng phải do một hội đồng chuyên môn được lập bởi các hội chuyên ngành độc lập đưa ra, chứ sự phán xét đó không nên và không thể do Cục Điều trị hay do BGĐ Bệnh viện thực hiện. Thế thì mới có sự khách quan, công bằng.

Trên phương diện pháp luật, tôi kiến nghị rằng từ khâu điều tra đến khâu công tố, khâu xét xử , đều phải tham vấn những người có trình độ chuyên môn, các chuyên gia đầu ngành khi xử án. Chứ đừng để như vụ án Hoàng Công Lương, vì trong quá trình xét xử đã xảy ra rất nhiều tình tiết chứng tỏ rằng cả CQĐT, VKS và HĐXX chưa bộc lộ sự hiểu biết đầy đủ về đặc thù chuyên môn, và cũng không quan tâm đến ý kiến của các thầy thuốc, các chuyên gia đầu ngành.

Việc từ khước cho mời bác sĩ Bùi Nghĩa Thịnh (một chuyên gia nghiên cứu rất sâu về hệ thống RO cho lọc máu chu kỳ - pv) bộc lộ trước phiên tòa, là một thí dụ điển hình cho sự nhạt thếch của HĐXX đối với các khía cạnh chuyên môn của vụ án.

Việc HĐXX đã bỏ qua nhiều tình tiết, trong đó những tình tiết đáng để ý nhất là ý kiến của những nhà chuyên môn là điều khiến giới y học bức xúc nhất. Phiên tòa này, nếu không có những ý kiến chuyên môn thực sự chính xác từ các chuyên gia, thì sẽ không thể có một phiên tòa công bằng cho các viên chức y tế, cho các nạn nhân và cả gia đình họ.

PV: Ông có cho rằng phát biểu của những ĐBQH khi vụ án đang được xét xử có thể định hướng dư luận, gây áp lực cho HĐXX như nhận xét của ĐB Nguyễn Tiến Sinh?

ĐBQH Nguyễn Lân Hiếu: Tôi không nghĩ đây là áp lực đối với HĐXX. Tôi nghĩ đây là những thông báo rất cần thiết để HĐXX có thể tham khảo. HĐXX cũng là tụ tập những con người, họ cũng cần những thông báo giá trị trong việc luận tội và đưa ra phán xử chung cục.

Tôi xoành xoạch giữ quan điểm coi trọng HĐXX trong mọi phát ngôn của mình. Cách đây hai ngày, khi giải đáp báo chí, tôi đã nói: "Tôi mong TAND TP. Hòa Bình sẽ đưa ra một bản án công minh, đúng người đúng tội, tránh oan sai nhưng cũng không thể bỏ lọt tù hãm. Khi đó, chính tôi sẽ lên cảm ơn các cơ quan tư pháp của tỉnh Hòa Bình vì đã làm đúng chức trách, nhiệm vụ của mình".

Nhưng nếu phiên tòa này kết thúc với một mức án tù cho BS Hoàng Công Lương, thì tôi kiên cố rằng sẽ có một phiên phúc thẩm đang chờ chúng ta phía trước. Lúc đó tôi hy vọng rằng, ngành tư pháp trên tinh thần đổi mới tư pháp sẽ phải thay đổi cách tiếp cận, cách xét xử đối với phiên tòa liên hệ đến tai biến y khoa.

Cảm ơn ông đã chia sẻ ý kiến của mình về vấn đề này!