Lần đầu tiên không lực Israel dùng loại phi cơ mới nhất của họ vừa được trang bị - tiêm kích tàng hình đời 5 F-35 I tấn công vào các vị trí của lực lượng thân Iran ở Syria và các hệ thống phòng không của quân Chính phủ Syria.

Mục đích của vụ tiến công là để trả nủa vụ lực lượng thân Iran phóng hoả tiễn vào bờ cõi Israel hôm 12/5 vừa qua.

Điều này cũng đưa Israel trở nên nhà nước trước tiên trên thế giới sử dụng F-35 trong tranh đấu.

“IAF là lực lượng trước tiên trên thế giới sử dụng Adir trong đấu tranh, Adir của chúng tôi có thể tấn công cả thảy các đích tại khu vực Trung Đông, vừa qua chúng tôi đã xuất kích 2 lần trên 2 chiến trận khác nhau" - Norkin, Tư lệnh Không quân Israel viết trên Twitter.

Không quân Israel (IAF) gọi những chiếc F-35I của mình là Adir, trong tiếng Hebrew, Adir có tức là "chiến đấu cơ mạnh nhất".

Báo Haaretz, một tờ báo lớn và có lịch sử lâu đời nhất tại Israel đã ban bố bức ảnh về phi cơ F-35 của Israel do Norkin cung cấp, khi nó bay qua thủ đô Beirut của Lebanon.

Cột mốc đánh dấu quan yếu

Việc dùng chiếc F-35 vào chiến đấu là một cột mốc quan yếu cho chiếc máy bay đã được phát triển từ đầu những năm 1990.

Chương trình phát triển máy bay chiến đấu mai sau F-35 của Mỹ đã lập nhiều kỷ lục đáng nể nhất: tổn phí phát triển cao nhất (gần 400 tỉ USD), thời gian đưa vào sử dụng chậm nhất (4 năm), trang bị nhiều kỹ thuật hiện đại nhất, số đối tác dự phát triển nhiều nhất (8 nước) và cũng phát sinh nhiều lỗi kỹ thuật khiến chương trình phải dừng lại để khắc phục lâu nhất...

Điều này đã làm dấy lên nghi ngờ về khả năng thực sự của tiêm kích "siêu đắt đỏ" này.

Israel không nằm trong 8 nhà nước phát triển loại tàu bay "siêu đắt đỏ" này, nhưng là đồng minh thân đánh giáp lá cà lược, nên Israel cùng với Nhật Bản và Hàn Quốc, là những nhà nước được Mỹ ưu tiên bán F-35 cho trước.

Israel cũng là quốc gia trước tiên ở khu vực Trung Đông sở hữu loại tàu bay chống chọi đương đại này, trước cả Thổ Nhĩ Kỳ là một trong 8 nước tham dự dự án phát triển máy bay F-35.

Richard Aboulafia, chuyên gia quản lý các dự án tham mưu trong lĩnh vực máy bay thương nghiệp và quân sự, chuyên phân tách các khuynh hướng quốc phòng và hàng không vũ trụ tại Teal Group nói rằng:

F-35 là khí giới tốt nhất của IAF có thể nhận được từ Mỹ, nó sẽ phát huy tốt vai trò trong cuộc chiến tại Syria, kể cả khi Syria có dịp sở hữu hệ thống phòng không S-300 của Nga.

“Những cuộc không kích của IAF trên lãnh thổ Syria đặt ra 2 yêu cầu lớn đó là: hiệu suất xoá sổ các mục tiêu và khả năng sống sót tối đa. Để đáp ứng được 2 yêu cầu trên, thì chỉ có loại phi cơ F-35.

Đây là loại phi cơ đấu tranh đa nhiệm, cung cấp cho người dùng và những khách hàng tiềm năng mức độ tin cẩn cũng như hiệu suất tranh đấu cao" - Aboulafia nhấn mạnh.

Luôn là quốc gia tiên phong

Trong lịch sử, Israel luôn là quốc gia tiền phong đưa những khí giới dù mới được trang bị vào dùng.

Phi công huyền thoại của IAF - Moshe Marom-Melnik đã trở thành người đầu tiên bắn hạ một máy bay đối phương với chiếc F-15 vào năm 1979.

Trong khi đó, phải mất hơn 10 năm sau, khi tiến hành chiến dịch "Bão táp Sa mạc" năm 1991, Không quân Mỹ mới sử dụng loại tàu bay này, dù rằng trong khoảng 10 năm đó, quân đội Mỹ đã không ít lần tiến hành các chiến dịch quân sự ở khắp nơi trên thế giới.

Trong cuộc đột kích đường không vào Libya năm 1986 (chiến dịch El Dorado Canyon), không quân Mỹ đã dùng những chiếc tàu bay F-111 Aardvark và F-18 Hornet chứ không phải những chiếc F-15 hay F-16 (đây là những loại máy bay chiến đấu hiện đại nhất của không quân Mỹ khi đó).

Lý do được đưa ra là đảm bảo tính an toàn, khi không quân Mỹ đã có kinh nghiệm sử dụng máy bay F-111 trong chiến tranh Việt Nam.

Không chỉ có máy bay chống chọi F-15 hay F-16, kể cả loại thi bằng lái xe máy a1 phi cơ chống chọi đời 5 như F-22, không quân Mỹ cũng chưa dám sử dụng thẳng tính trong các chiến dịch. Lý do thì có nhiều nhưng rất có thể, họ chưa đặt nhiều niềm tin vào một loại tàu bay tranh đấu mới, chưa có kinh nghiệm thực chiến.

Nhưng không quân Israel lại khác, khi có những loại phi cơ tranh đấu mới, họ càng đưa vào dùng nhanh càng tốt, mục đích để đoàn luyện kỹ năng tranh đấu của phi công, cũng như rút ra những yếu của tàu bay để khắc phục.

Abraham Assael, nguyên Tư lệnh của IAF, hiện đã nghỉ hưu và Hiện nay là Giám đốc điều hành của Viện nghiên cứu chiến lược không gian và không quân Fisher cho biết:

“Việc đưa những loại máy bay đương đầu mới vào thực chiến là dịp tuyệt vời, do vậy chúng tôi luôn tận dụng tối đa nhịp này.

Chúng tôi luôn có kinh nghiệm trong vấn đề này, đây cũng là thời cơ đánh giá tính năng kỹ thuật cũng như xây dựng chiến thuật cho loại máy bay đấu tranh mới, đó đích thực cũng không phải là nhiệm vụ dễ dàng".

Aboulafia cho biết, việc đưa máy bay F-35 vào thực chiến có thể tạo ra hiệu ứng tích cực đối với nó tại các thị trường như Canada, Nhật Bản hoặc Vương quốc Anh. Đặc biệt, các khách hàng tiềm năng đang cân nhắc liệu có nên trang bị loại phi cơ này hay không.

Chưa thể quyết định mai sau

Tuy nhiên, ông Assael cũng đánh giá, việc đưa F-35 vào thực chiến cũng chưa thể đánh giá được liệu dấu mốc quan trọng này có ảnh hưởng lớn đến con đường xuất khẩu F-35 của Mỹ cho Israel hay không.

Hiện nay, Israel vẫn chưa quyết định có nên mở rộng phi đoàn F-35 của mình vượt qua 50 chiếc theo giao kèo đã ký trước kia, hay là đặt mua thêm loại máy bay đấu tranh hạng nặng F-15 - đây là loại máy bay mà IAF đã có hơn 40 năm kinh nghiệm khai thác.

Sự kiện Israel đưa F-35 vào thực chiến có ý nghĩa gì đối với việc Mỹ sử dụng loại máy bay này ở Trung Đông hay không cũng chưa thể đánh giá được. bây giờ không quân Mỹ chỉ khai triển một phi đội F-35B của lực lượng Thủy quân Lục chiến, tại cứ quân sự Iwakuni, Nhật Bản và một số lượng hạn chế F-35A của không quân Mỹ tại Anh.

Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo quân đội Mỹ hiện chưa có kế hoạch đưa F-35 đến Trung Đông, đồng nghĩa Washington chưa sẵn sàng sử dụng loại tàu bay này trong thực chiến.

David Deptula, nguyên Trung tướng không quân Mỹ đã nghỉ hưu, hiện là Viện trưởng Viện nghiên cứu hàng không vũ trụ Mitchell nói:

Không phải vì IAF đã chứng minh được sự thành công của F-35 trên trận mạc Syria mà Mỹ có thể vội vàng triển khai loại đương đầu cơ này đến khu vực Trung Đông.

“ Mỗi nhà nước hiện đang sở hữu những chiếc F-35, họ sẽ sử dụng chúng để tăng cường sự đảm bảo về an ninh nhà nước của mình.

Mỗi nhà nước lại có một chiến lược và quan điểm quân sự khác nhau. Việc Israel đã sử dụng thành công F-35 trong thực chiến chỉ khẳng định thành công của loại máy bay này mà thôi " - Deptula đã bình luận trên Defense News .