Thuốc gây độc tế bào

Thuốc gây độc tế bào (TGĐTB) có chứa các hoạt chất có tác dụng tiêu diệt hay ngăn chặn sự phát triển mau chóng của các tế bào. bởi vậy, thuốc này thường được sử dụng trong hóa trị thi bang a1 liệu để điều trị ung thư.

Ngoài công dụng điều trị ung thư, TGĐTB còn được sử dụng trong điều trị một số bệnh lý tự miễn khác như: viêm khớp dạng thấp, bệnh đa xơ cứng, vảy nến…

Cơ chế tạo động:

TGĐTB thường tác động trên các tế bào ung thư theo hai cách:

- Ức chế tổng hợp AND là chất liệu cần thiết cho sự tăng trưởng của các tế bào nên có tác dụng diệt tế bào ung thư

- Ngăn chặn sự thu nhận dưỡng chất của các tế bào nên có tác dụng làm chậm sự phát triển, lan rộng của các tế bào ung thư.

TGĐTB có thể dùng một mình hay kết hợp với các thuốc chống ung thư khác trong hóa trị liệu và thường được chỉ định điều trị với nhiều loại ung thư khác nhau:

- Ung thư đại, trực tràng.

- Ung thư vú đã di căn.

- Ung thư dạ dày, thực quản, tụy…

Phân loại:

TGĐTB được chia làm 4 nhóm.

Nhóm tác nhân alkyl hóa (cisplatin, daunorubicin, doxorubicin …): gây thương tổn trực tiếp lên AND là chất liệu cần thiết cho sự tăng trưởng của các tế bào.

Nhóm chống chuyển hóa (methotrexate, fluorouracil hydroxyurea…): ức chế tổng hợp AND, ARN là những chất liệu cần thiết cho sự tăng trưởng của các tế bào.

Nhóm thuốc chống phân bào (vinblastine, vincristine pacitaxe…): ngăn chặn quá trình nhân đôi của tế bào.

Nhóm thuốc ức chế Topoisomerase (etoposide, teniposide mitoxantrone…): ức chế hoạt động của Topoisomerase là enzyme có vai trò sao chép AND, do đó ảnh hưởng đến quá trình nhân đôi của tế bào.

Những lưu ý khi dùng thuốc gây độc tế bào

Người bệnh và các viên chức y tế cần tuân chặt đẹp các biện pháp phòng ngừa an toàn.

TGĐTB thường gây ra các tác dụng phụ:

- Buồn nôn, nôn.

- ỉa chảy, táo bón.

- Rụng tóc.

- Ăn kém ngon, mỏi mệt.

- Sốt.

- Lở miệng.

- Xuất huyết dưới da…

phần đông các tác dụng phụ của thuốc sẽ giảm dần khi quá trình điều trị kết thúc.

Ngoài các tác dụng phụ, khi sử dụng TGĐTB trong một thời gian dài, sẽ gây ra các tác hại:

tổn thương các cơ quan của cơ thể (tim, phổi, thận…).

- vô cơ.

- Gia tăng nguy cơ mắc phải một bệnh ung thư khác.

bởi thế, trong quá trình điều trị với TGĐTB, người bệnh cần phải được kiểm tra sức khỏe định kỳ. Nếu thấy xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào trong quá trình dùng thuốc, người bệnh cần nhanh chóng thông tin cho thầy thuốc đế có hướng xử lý hiệp!

DS. MAI XUÂN DŨNG